Tuvalet ve Banyo Pencerelerine yeni çözümler

Tuvalet ve banyo pencereleri ve havalandırma sistemleri üzerine Ayça Demiray’ın sorularını ÇAĞSAN Genel Müdürü Adnan ÇETİK, yanıtladı.

Havalandırma sistemleri geçmişten günümüze ne kadar yol almıştır? Size göre yolun neresindedir?

Ülkemizde kentleşme ve sanayileşme ile birlikte insan ihtiyaçlarına paralel olarak yaşam alanlarında da bazı ihtiyaçlar baş göstermiştir. Bu konulardan biri olan banyo ve tuvalet havalandırılması da önemini bir kat daha arttırmıştır.

Yakın geleceğe kadar banyo ve tuvalet havalandırmalarında ahşap ya da alüminyumdan imal edilen küçük bir pencere görümündeki vasistas denilen aparatların kullanımı çok yaygındı. Pvc profillerin kullanılması ile birlikte vasistas malzemelerinin içine pvc profillerde dahil olmuştur.

Peki nedir Vasistas?

Vasistas aslen Almanca bir cümle olup ‘’ bu nedir’’anlamına gelen "WAS IST DAS"dan dilimize naklolmuştur. 1970–1980li yıllarda çalışma amacıyla Almanya, Hollanda gibi Avrupa ülkelerine giden vatandaşlarımız Avrupa mimarisinin yapı elemanlarından biri olan tuvalet ve banyo penceresini zamanla yurdumuza taşımışlar fakat isim vermekte zorlanınca bu Almanca cümleyi dilimize "Vasistas" olarak taşımışlardır.

Kullanılan vasistas ( tuvalet penceresi ) üretim malzemelerinden kaynaklanan bir takım problemler yaşamsal konfor ortamını negatif yönden etkilemiştir. Ahşap vasistaslar bulunduğu yörede ve bina içindeki nemden dolayı şişme, akıntı ve zamanla çürümeye sebebiyet vermekte, bu nedenle işlevini yerine getiremez hale gelmektedir. Yine alüminyum profillerde kullanılan vasistaslar nemden dolayı oluşan boya kabarmaları ve çürümeler nedeniyle 3–5 yıllık bir dönemde vasistası kullanılamayacak hale getirmektedir. Ahşap ve alüminyum vasistaslar monte edildikleri tuvalet ve banyolarda insan yoluyla ya da temizlik amaçlı kullanılan kimyasallardan üreyen asit, bu iki malzemenin çürüme sürecini çok hızlandırmaktadır. Ayrıca pvc profilinin montaj yapısı gereği detaylı oluşu çok küçük ölçülerde imalatlara izin verememektedir.

Ayrıca söz konusu üretim malzemelerinin hepsi bir pencere de olması gereken cam, menteşe, kör kasa (montaj kasası), macun-fitil, açma kapama kolu ve montaj malzemeleri gerektirmektedir ki bunların hepsi tüketicinin sırtına bir maliyet unsuru olarak binmektedir.

Nelerdir vasistasın dezavantajları?

Üretim tekniğinden dolayı seri şekilde elde etmek çok zordur.

• Kullanılan imalat malzemelerinden dolayı şişme, paslanma, çürüme gibi deformasyona uğraması kaçınılmazdır.

• İmalatçıya bir oda penceresinin yapımıyla hemen hemen aynı uğraşı sarf ettirmektedir.

• Kullanılan kol, menteşe, fitil-macun, cam gibi yardımcı imalat malzemelerinden dolayı en küçük ölçülerde bile maliyet fiyatı günümüz fiyatlarında 30–40 YTL den başlamaktadır. Panjurlife ürünü ise tüketiciye ortalama 4/1 fiyatından ulaşmaktadır.

• Monte edileceği yerde kör kasa bulunması zorunludur.

• Sineklik vazifesi gibi ikinci bir amaca hizmet edebilmesi için üzerine sineklik teli germek gerekmektedir ve bu ek bir maliyettir. Panjurlife ürününde ise sineklik için ek bir maliyete gerek yoktur. Tasarımında sineklik standartları düşünülmüş ve bu şekilde üretilmiştir. Panjurlife’ın kapakları kollu sistemle aşağı yukarı kaymaktadır ve sineklik görevini görmektedir.

Şu ana kadar anlatılan malzemelerden üretilen vasistaslar sadece havalandırma amacı gütmekte olduğu için sinek ve haşereye karşı çözümsüz kalmaktadır. Sonradan yapılan ekler ise çözüm için pek geçerli olamamaktadır.

Son yıllarda gelişen teknolojinin insan hayatını kolaylaştırmak ve yaşam kalitesini artırmak adına tuvalet ve banyo pencereleri içinde uygun çözümler üretilmiştir.

Son yıllarda gelişen banyo ve tuvalet pencereleri için getirilen çözümler nelerdir? ,
Ülkemizin Avrupa Birliğine giriş sürecinde tüketicinin kullanmış olduğu birçok üründe standartların getirilmesi kaçınılmazdır. Günümüzde kullanılmakta olan klasik pencere mantığı ile üretilen ahşap, alüminyum ve pvcden yapılan tuvalet pencerelerinin yetersiz ve verimsiz kalması ile birlikte sanayileşmeye paralel olarak ülkemizde bazı ürünler üretilmeye ve kullanılmaya başlamıştır. Tabii ki gelişen teknoloji, fazlalaşan talebe orantılı olarak seri üretimin gerekliliği kaçınılmazdır. Seri üretimde en verimli tekniklerin başında plastik enjeksiyon gelmektedir. Plastik enjeksiyon tekniği kullanılması sonucu ortaya çıkan model ve çalışma prensiplerinde çeşitlilik yaratmanın sınırsız olduğu tartışılmaz bir gerçektir. Bu ürünlere kısaca bakmak istersek;

Panjurmatik; plastik enjeksiyon tekniği ile üretilmiş farklı sayılarda 8 ayrı parçanın birleşmesi ile oluşmuş tuvalet penceresi ve sinekliğidir. Ön yüzeyine bakılınca sadece sineklik ve kumanda düğmesi bulunan ürün kumanda düğmesinin sağa ya da sola burkulması ile aldığı hareketi arka yüzeyinde bulanan kanatlara iletmekte ve bu kanatlar asıl kasa yüzeyine yaklaşık 60 º bir acı ile yataydan dikeye doğru hareket ettirerek hava geçişi için açık yüzey sağlamaktadır. Bu ürünün ön yüzeyinde bulunan çizisel aralıklar hava
geçişi için müsait olurken; sinek, böcek gibi haşeratın geçmesini önlemektedir.

Pan- Pen isimli üründe plastik enjeksiyon mamulü farklı sayıda 4 parçanın birleşmesi ile oluşmaktadır. Kasa, hareket kolu, perçin, kanatları tahrik vererek hareket ettiren kol oluşmaktadır. Panpen ön yüzünde muhtelif sayıda kanadı yine ön sağ alt köşesinde bulunan kumanda kolunun aşağı yukarı hareket ettirilmesi ile kanatlar gövde yüzeyine yaklaşık 60º bir açı ile yataydan dikeye doğru hareket ederek hava geçişi için açık yüzey sağlamaktadır. Panpenin arka yüzeyinde karelerden oluşan sineklik haşerat ve sineğin diğer tarafa geçmesini önlemektedir. Kumanda düğmesine tahrik vererek dişliği kaldırır.

Panjurlife ürünü farklı sayıda 4 enjeksiyon parçasından meydana gelmektedir. Panjurlife ön yüzeyinde bulunan kumanda düğmesinin sağa- sola, yukarı-aşağı hareket ettirilmesi ile aldığı hareketle arkada, sinekliğin gövdesi üzerinde kısa mesafede yataklama sistemi içerisinde yüzeye iletmekte ve üst üste binmiş olan iki yüzeyden arkada bulunanını yukarı aşağı hareket etmektedir. Böylece hava geçişi için açık ya da kapalı yüzey oluşmaktadır. Bu üründe dikkati çok fazla çekmeyen ama önemli bir özellik bulunmaktadır. Çağsan ciddi ar-ge çalışmalarından sonra, dünya standartlarına göre aralıkları ölçülendirmiştir. Tasarımındaki genişletilmiş yüzey uygulaması ile hava geçişine imkan sağlayan çizgisel aralıkları 1,3 mm. olarak belirlemiştir. Bu şekilde sinek ve haşerenin girmesi imkansız hale gelmiştir.

Biraz önce anlatılan örnekler dışında yine yurdumuzda üretilen birçok alternatif ürünler bu amaçlara hizmet etmek için üretilmektedir. Ortak oldukları tek nokta tümünün plastik hammaddeden üretilmesidir.

Yeni nesil tuvalet ve banyo pencerelerini vasistasla kıyaslarsak neler söyleyebilirsiniz?

Ahşap, alüminyum ya da pvc gibi bir malzemeden elde edilenlerle, biraz önce örnekleri verilmiş olan hazır banyo-tuvalet pencerelerini kıyaslayacak olursak birçok farklılık göz önüne gelmektedir.

• Vasistas hem ana imalat malzemesi hem de diğer girdileri ile birlikte en küçük ölçüler için bile tüketiciye en az 30–40 ytlden başlayan fiyatlardan ulaşırken, plastik esaslı hazır tip tuvalet ve banyo pencerelerinin en büyük ölçülerinde bile maksimum bu fiyatlara ulaşmamakta; dolayısı ile tüketici için kazanç sağlanmaktadır.

• Vasistas imalatı ölçü alma, imal edilme, yerine montajlanma gibi safhalardan geçtiği için ürünü kullanabilir hale getirme süreci 7–8 günden önce gerçekleşmezken; plastik malzemelerde stoktan teslimat ve birçok küçük-büyük satış noktasında bulunabilirlik ile ürünü kullanılır hale getirmek sadece birkaç saat alabilmektedir. Ayrınca plastik esaslı malzemeler seri üretim sonucu elde edildiği için ihtiyaç adet sonucu çıkabilecek arz eksikliği söz konusu değildir.

• Ahşap ve alüminyum vasistaslar belirli periyotlarda boya ya da vernik gibi bakım gerektirirken, plastik banyo tuvalet pencereleri için temizlik dışı bir bakım söz konusu değildir.

• Plastik banyo tuvalet pencereleri montajı sadece 1–2 dakika alırken; vasistas montajında kör kasa şarttır ve bu yine ek bir maliyet getirmektedir.

• Vasistaslarda kullanılan cam yüzey hava akımı, rüzgar sonucu çarpma, kırılma gibi durumlara maruz kalarak kaza riski yaratmakta, tuvalet ve banyoda en savunmasız şekilde ihtiyaçlarını gideren insanlar için tehlike arz etmektedir. Plastik ürünlerde cam olmadığı için böyle bir risk söz konusu değildir. Ayrıca bu havalandırma pencerelerinden atılan bazı yanıcı maddeler yangın tehlikesi oluşturur ve hava boşluğunda biriken çöpler de zamanla pis koku ve yangın tehlikesi riski taşırlar.

• Konutlarda ısı kaybının en fazla gerçekleştiği yerlerin kaçınılmaz olarak tuvalet ve banyolar olduğu hepimizin kabul ettiği bir gerçektir. Plastik banyo tuvalet pencerelerinde açık yüzey maksimum % 50’ler dolayında olduğundan ve sızdırmazlık özelliklerinden dolayı ısı kaybı yok denecek kadar azdır.

• Plastik banyo tuvalet pencerelerinde verilen örneklere bakılınca aynı zamanda sineklik görevi yerine getirmeleri; vasistasa göre daha fonksiyonel bir ürün olduğunu ortaya koymaktadır.

Bu şartlar açısından bakılınca ekonomiklik, tasarım zenginliği, kullanım kolaylığı, çeşitliliği gibi özelliklerinden dolayı plastik banyo tuvalet pencerelerinin vasistasa karşı üstünlüğü açıkça görülmektedir. Bunlar daha çok tüketiciyi ilgilendiren konulardır. İmalatçı ya da uygulayıcı açısından bakarsak şunlar gözümüze çarpmaktadır;

• Vasistasın üretim girdi fazlalığı nedeniyle maliyetleri plastik banyo tuvalet pencerelerine göre çok daha fazla çıkmaktadır.

• İmalatçının vasistası üretirken köşe kaynağı, hizar, kaynak, gönye gibi birçok alet, edevata ihtiyacı varken; plastik banyo tuvalet pencereleri en fazla sadece bir matkap ya da silikon tabancası ile kullanıma hazır hale gelebilmektedir. Dolayısıyla, vasistas çok büyük iş ve zaman kaybı yaratır.

• Çok küçük ölçülerde vasistas imal ederken bu alet ve cihazları kullanmak zor olmakta ve aşırı zaman almaktadır Dolayısı ile işçilik kaybına sebep olmakla birlikte iş kazaları olma ihtimali de söz konusudur.

• Plastik banyo ve tuvalet pencerelerinin genel olarak tüm ölçülere uygulanabilir olması diğer bir faydasıdır.

• Binalardaki havalandırma pencerelerinde isteğe ve ihtiyaca göre boyutlar değişmektedir. Panjurlife ürünü ise her boyutu karşılayacak şekilde tasarlanmıştır ve tüm istek ve ihtiyaçlara cevap verebilmektedir.
Bu kıyaslamalara bakılınca plastik banyo tuvalet pencerelerinin vasistasa karşı üstünlüğü tartışılmaz bir durumdur.

Plastik banyo ve tuvalet pencerelerini birbirinden ayıran özellikler nelerdir?

Ülkemiz inşaat ve yapı malzemeleri pazarına bakıldığında plastik banyo tuvalet pencereleri türünde çokça örnek bulmak mümkündür. Fakat ürünlere genel olarak bakılınca hem sineklik, hem de pencere görevini yerine getirebilecek ürünlerde üç farklı çalışma prensibi görmekteyiz ki; bunlar ürünleri birbirinden ayıran, özgünlük kazandıran en temel etkendir.

İlki kumada düğmesini el ile tahrik etmemiz sonucu sistemin aldığı hareketi kanatlara ileterek kanatların sineklik görevi gören yüzeyinin 60 º bir açı ile dikey konuma geçmesidir. Biraz önce bahsettiğimiz panjurmatik ve panpen ürünlerinde bu teknik kullanılmıştır. Aralarındaki fark ise; biri kanatları sineklik kısının ön yüzünde tutarken; diğerinin arka kısmında kullanmış olmasıdır. Ayrıca, birinin kollu, diğerinin dişli sistemle çalışmasıdır.

Diğer bir teknik ise çizgisel boşluklara sahip iki yüzeyden birinin özel tasarlanmış bir yataktan oluşması, diğerinin ise üzerinde paralel hareket ederek hava geçişine izin vermesi ya da engel olmasıdır. Yine bahsettiğimiz panjurlife isimli ürün bu sistemde çalışmaktadır.

Artık teknoloji yaşamımızda vazgeçilmez bir yere sahiptir. Peki siz bu teknolojiyi ürününüzle nasıl bütünleştirdiniz?

Çağsan, firma olarak özgün, ihtiyaç çözen, farklı ürünler tasarlar ve üretir. Bu konuda birçok "faydalı model" ve "endüstriyel tasarım" belgelerimiz mevcuttur. Ar-ge departmanındaki araştırmacı, geliştirmeci ve tasarımcı arkadaşlarımız sürekli tasarım ve ürün geliştirirler. Bunlara örnek vermek gerekirse; yaptığımız çalışmalar sonucunda ortaya çıkan ve geliştirdiğimiz yeni ürünümüz Filtrelife; evlerimizde havanın kurumasını önleyerek nemi en uygun seviyede tutar. Ayrıca evdeki perdelerin is ve duman lekesi olmasını engeller.

Bahsettiğimiz konunun genelini ele alırsak, gelişen teknoloji ve yaşam standartlarının yükselmesiyle, insanların en çok rahatlık ve konfora sahip olmak istedikleri alanların başında gelen tuvalet ve banyolarımız için çok fonksiyonlu, tasarım zenginliğine sahip ve uzun ömürlü ürünler kullanmak kaçınılmaz olmuştur. Söz konusu bu avantajları tüketiciye çok daha az ücretler harcatarak sağlamak hem üretici hem de uygulayıcılar için bir görev haline gelmiştir.

Çevre bilincinin daha da artması gerektiği günümüzde ahşap ve ahşap ürünlerini en az şekilde tüketmek ya da doğaya daha az zararı olduğu bilinen plastik ürünlerini kullanmak hepimiz için toplumsal bir ödev olmalıdır. Bu konuda da Tema Vakfı kurucu ve çalışanlarını yürekten kutluyor ve destekliyoruz.



Ana Sayfa > Söyleşi
tasarım ve programlama: ZEPLIN

© 2003-08 KARİYER MEDYA YAYINCILIK ve TANITIM HİZMETLERİ